रावेर (लक्षवेध न्युज नेटवर्क) – दि 8 जुलै रोजी रावेर तालुक्यातील एकूण 82 ग्रामपंचायतींच्या सरपंचपदाची आरक्षण सोडत तहसील कार्यालयात काढण्यात आली. या महत्त्वपूर्ण आरक्षणाने तालुक्यातील ग्रामपंचायतींच्या राजकीय समीकरणात मोठा बदल घडवून आणण्याचे संकेत दिले आहेत. या आरक्षण सोडतीचा एक ठळक मुद्दा म्हणजे तब्बल 42 ग्रामपंचायतींवर महिलांसाठी आरक्षण जाहीर करण्यात आले, ज्यामुळे महिला राजच्या दिशेने ही एक मोठी पावले ठरणार आहेत.
तहसील कार्यालयात आरक्षण सोडतीची प्रक्रिया
सकाळी 11 वाजता तहसीलदार बी. ए. कापसे यांच्या उपस्थितीत 82 ग्रामपंचायतींचे प्रवर्ग निहाय आरक्षण सोडत काढण्यात आली. त्यानंतर दुपारी 4 वाजता फैजपूर उपविभागीय अधिकारी बबनराव काकडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली महिला आरक्षणाची सोडत पार पडली. या परिसरातील विविध राजकीय पक्षांच्या पदाधिकाऱ्यांनी, ग्रामपंचायती सदस्यांनी आणि नागरिकांनी मोठ्या संख्येने या सोडतीला उपस्थिती दर्शवून त्यांचा उत्साह व सहभाग यांचा ठसा उमटविला.
नियोजनासाठी निवासी नायब तहसीलदार संजय तायडे आणि भूषण कांबळे यांनी काम पाहीले .
ग्रामपंचायत निहाय आरक्षणाचे तपशील
या आरक्षणात अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती तसेच नामनिर्दिष्ट जाती आणि सर्वसाधारण प्रवर्गासाठी पुरुष-स्त्री आरक्षणाची सविस्तर यादी जाहीर करण्यात आली आहे:
– अनुसूचित जाती (पुरुष) पाडळे खुर्द, खिरोदा प्र., रावेर, वाघोदे खुर्द, गौखेडा, मस्कावद बु., मांगी चूनवाडे
– अनुसूचित जाती (महिला) – विवरे खुर्द, कुंभारखेडा, सावखेडा बु., धामोडी, कळमोदे, खानापूर मुंजलवाडी
– अनुसूचित जमाती (पुरुष)- मस्कावदसीम, निरूळ, नेहेते, पुनखेडा, सुदगाव
– अनुसूचित जमाती (महिला): चिनावल, भोर, दोधे, थेरोळे, वाघोड, कोचूर बु.
– नामाप्र (पुरुष): वाघोदा बु., कर्जेद, थोरगव्हाण, सिंगत, खिर्डी बु., वघाडी, सुनोदे, विवरे बु., अजंदे, दसनुर, बलवाडी
– नामाप्र (महिला) रणगाव, रमजीपूर, आंदलवाडी, अहिरवाडी, उटखेडा, खिर्डी खुर्द, अजनाड, निंभोरा बु., धुरखेडा, तासखेडा, गौरखेडा
– सर्वसाधारण (महिला) कोचूर खुर्द, उदळी खुर्द, निंबोल, भोकरी, मस्कावद खुर्द, रझोदा, रायपूर, शिंगाडी, गाते, विटवे, शिंदखेडा, बक्षीपूर, मोरगाव बु., कोळदे, ऐनपुर, पुरी, गोलवडे, वडगाव, सावखेडा खुर्द
– सर्वसाधारण (पुरुष): भातखेडा, खिरोदा प्र. यावल, रसलपूर, केहऱ्हाळे खु., नांदुरखेडा, केहऱ्हाळे बु., उदळी बु., तांदलवाडी, तामसवाडी, मोरगाव खु., खिरवड, अटवाडे, पातोंडी, मांगलवाडी, सुलवाडी, रेंभोटा, निंभोरा सिम, कांडवेल
पुढील वाटचालीसाठी मोठी संधी
या आरक्षण सोडती मुळे रावेर तालुक्यातील ग्रामपंचायतींच्या भविष्यातील राजकीय घडामोडींसाठी भक्कम पाया तयार झाला आहे. विशेषतः महिलांसाठी मोठा वाढती संधी मिळाल्याने स्थानिक स्वराज्यात स्त्री सशक्तीकरणाला बळ मिळेल, तर विविध सामाजिक गटांतील समभाग ही योग्य प्रकारे राखीव ठेवण्यात आला आहे.
राजकीय वर्तुळात झालेल्या या निर्णयामुळे आगामी वेळात ग्रामपंचायतींमध्ये सक्रिय सहभाग आणण्यासाठी तसेच विकासाचे नवे मार्ग प्रशस्त करण्यासाठी एक सकारात्मक व संधीपूर्ण वातावरण निर्माण होणार असल्याचे स्थानिक राजकीय विश्लेषकांचे मत आहे.
रावेर तालुक्यातील सरपंचपदासाठी काढलेल्या या आरक्षण सूचनेत महिलांसाठीच्या 42 जागा राखीव ठेवल्यामुळे तालुक्यातील ग्रामपंचायतींच्या राजकारणात मोठा बदल अपेक्षित आहे. विविध सामाजिक गटांना न्याय्य प्रतिनिधित्व देण्याच्या या निर्णयामुळे स्थानिक स्वराज्य संस्थांचा प्रभाव वाढेल आणि राजकीय व सामाजिक प्रगतीला चालना मिळेल. या सोडती नंतर ग्रामपंचायत पातळीवरील निवडी व विकास कामांमध्ये जलदगती येण्याची शक्यता असून, रावेर तालुक्याची पुढील वाटचाल अधिक गतिमान होईल हे स्पष्ट आहे.
