बारामती दि .27 (प्रतिनिधी ) बारामतीत एका पत्रकारास ट्रिपल सीटवरून ट्रॅफिक पोलिसांनी दंड ठोठावला. विशेष म्हणजे, गाडीचा फोटो पोलिसांनी अधिकृत कॅमेरा नव्हे तर मोबाईल फोनमधून काढला आणि त्यावरून थेट ई-चालान पाठवले. यामुळे गोपनीयता, अधिकार आणि कायदेशीर प्रक्रियेबाबत प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
घटना कशी घडली ?
सदर पत्रकार रस्त्यावर दुचाकीवर तिघे प्रवास करताना आढळले. हे लक्षात येताच एक महिला ट्रॅफिक पोलिस अधिकारी पुढे येऊन मोबाईल फोन मधून फोटो काढला. काही वेळातच त्यांच्या मोबाईलवर ई-चालान मेसेज येऊन पोहोचला.
मोबाईल फोटो कायदेशीर की अनधिकृत वाहतूक विभागाचे नियम सांगतात की:
वाहतूक पोलिसांना सार्वजनिक ठिकाणी नियमभंगाच्या घटनांचे फोटो/व्हिडीओ घेण्याचा अधिकार आहे, पण हे अधिकृत कॅमेऱ्यांद्वारे म्हणजेच ट्रॅफिक सीसीटीव्ही, स्पीड गन, किंवा अधिकृत हँड डिव्हाइसेसद्वारे असावे.
मोबाईल फोनचा वैयक्तिक वापर करून फोटो काढणे हे नियमांच्या सीमारेषेवर असल्याचे अनेक कायदेतज्ज्ञांचे मत आहे
गोपनीयतेचा भंग? कायद्यात काय म्हटलं आहे?
भारतीय माहिती तंत्रज्ञान कायदा (IT Act) आणि मोटार वाहन कायदा (MV Act) यांच्या अंतर्गत,
➡️ खासगी मोबाईलवरून फोटो काढणे आणि ते पुरावे म्हणून वापरणे हे फौजदारी गुन्ह्याच्या चौकटीत येऊ शकते, जर त्यासाठी अधिकृत मान्यता नसेल.
🔹 पत्रकाराचा सवाल – “पोलिसांच्या अधिकारांची चौकशी होणार का?”
“मी ट्रिपल सीट मान्य करतो, पण पोलिसांनी मोबाईलवरून फोटो काढून चालान लावणे हे चुकीचे आहे. याचा गैरवापर थांबायला हवा,” असे संबंधित पत्रकाराने म्हटले.
🔹 तज्ज्ञांचे मत
“मोबाईलवरून फोटो काढून चालान पाठवणे योग्य पद्धत नाही. यामुळे गोपनीयतेचा भंग होतो. पोलिसांनी अधिकृत यंत्रणांचा वापरच करायला हवा.”
🔹 तक्रार कुठे करावी?
📝 तुमच्या बाबतीत अशाच प्रकारे मोबाईलवरून फोटो काढून दंड लावला गेला असल्यास:
1. वाहतूक पोलीस उपायुक्त कार्यालयात तक्रार करा
2. RTI द्वारे फोटो कुठून व कोणत्या यंत्रणेने घेतला, याची माहिती मागवा
3. मानवाधिकार आयोग/ माहिती आयोगाकडे गोपनीयतेच्या भंगाची तक्रार करा .
