मुंबई दि. ४ (प्रतिनिधी ) राज्य मंत्रिमंडळाने कामगार टंचाईवर मात करणे, उद्योगांची कार्यक्षमता वाढवणे तसेच राज्यात उद्योगस्नेही वातावरण निर्माण करणे या हेतून कारखाने व दुकानांमध्ये काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांच्या कामाच्या तासांमध्ये सातत्याने वाढ करण्याचा महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयानुसार, आता दुकानांमध्ये काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांनी प्रतिदिन ९ तास काम करणे अनिवार्य ठरणार असून, कारखान्यांमध्ये काम करणाऱ्या कामगारांना प्रतिदिन १२ तास काम करावे लागणार आहे.
कारखाने अधिनियम १९४८ मध्ये बदल
कारखाने अधिनियम १९४८ च्या कलम ६५ मध्ये सध्या कारखान्यातील दैनंदिन कामाच्या तासांची मर्यादा ९ तास ठरवण्यात आली होती. मात्र, आता या मर्यादेत बदल करण्यात आला असून ती १२ तासांपर्यंत वाढवण्यात आली आहे. याशिवाय, विश्रांतीचा कालावधी ५ तासानंतर ३० मिनिटांचा असायचा, तो आता ६ तासांपर्यंत वाढवण्यात आला आहे. तसेच आठवड्याच्या कामाच्या तासांचा विस्तारही साडेदहा तासांवरून १२ तासांपर्यंत करण्यात आला आहे.
उद्योगक्षेत्रासाठी कायद्यातील सुधारणा उद्योग वाढीसाठी फायदेशीर
या निर्णयामुळे कामगार टंचाईवर मात करण्यास मदत होण्याची शक्यता आहे, कारण अधिक तास काम केल्यामुळे उद्योगांमध्ये उत्पादन क्षमता वाढेल. उद्योगांना कार्यक्षमतेने चालवताना वेळेवर उत्पादन पुरवठा करणे, बाजारपेठेत स्पर्धात्मकता वाढवणे शक्य होईल. तसेच, विदेशी गुंतवणूक आकर्षित होण्यास पुढाकार मिळेल, कारण उद्योगस्नेही वातावरण तयार होणार आहे.
कामगारांसाठी आव्हाने आणि उपाय
वाढलेल्या कामाच्या तासांमुळे कामगारांनी अधिक मेहनत करावी लागणार आहे, ज्यामुळे कामगारांच्या आरोग्य आणि सुरक्षेचाही विचार करणे अत्यंत गरजेचे आहे. सरकारने या निर्णयाच्या अंमलबजावणी दरम्यान कामगारांच्या हितासाठी योग्य नियमावली ठरवावी आणि कामगारसंपन्न धोरणे राबवावी, जेणेकरून कामगारांची उत्पादकता आणि कल्याण दोन्ही जपता येतील.
कामगार टंचाईवर मात करणे, उद्योगक्षमता वाढवणे आणि राज्यात उद्योगस्नेही वातावरण तयार करणे यासाठी राज्य मंत्रिमंडळाचा हा निर्णय उद्योगजगतात नवा मार्ग दाखविणारा ठरेल. कारखान्यांमध्ये आणि दुकानांमध्ये कामाच्या तासांमध्ये वाढ केल्याने कामगारांची उत्पादकता वाढेल तसेच देशांतर्गत तसेच विदेशी गुंतवणूक आकर्षित होण्यास हातभार लागेल. मात्र, कामगारांच्या आरोग्य आणि सुरक्षेचा योग्य तो विचार करणे या निर्णयाच्या यशस्वितेसाठी अत्यंत आवश्यक आहे.
